Paratiroid Cerrahisi

Paratiroid Bezleri Nedir?

Paratiroid bezleri tiroit bezimizin arkasında yer alan dört adet bezdir. Genellikle bezelye büyüklüğündedirler, yani yaklaşık yarım santimetre büyüklüğünde yapılardır. Bu bezler parathormon dediğimiz hormonu salgılayarak organizmamızda kalsiyum dengesini ayarlarlar.

Hiperparatiroidizm Nedir?

Hiperparatiroidizm, paratiroid bezlerinin aşırı fonksiyon göstermesidir. Bu dört bezden ya bir tanesi adenom şeklinde büyümüştür ya ikisi ya da dördü birden hiperplazi şeklinde büyür ve aşırı miktarda parathormon salgılar. Salgılanan bu hormon kemiklerden kalsiyum çekilmesine neden olur ve bunun sonucunda kanda kalsiyum yükselir.

Hipoparatiroidizm Nedir?

Hipoparatiroidizm, paratiroid bezlerinin eksik fonksiyonunu anlatan bir tanımdır. Bu iki şekilde ortaya çıkabilir. Cerrahi müdahale sırasında paratiroid bezlerinin istenmeden çıkarılması ya da beslenmesinin bozulması sonucu gelişebilir. Ayrıca tamamen ameliyat geçirmemiş hastalarda da paratiroid bezlerinin fonksiyonunun yeterli olmamasına bağlı olarak görülebilir.

Hiperparatiroidizmin Vücuda Etkileri

Paratiroid bezlerinin aşırı çalışması sonucunda kanda parathormon artar ve buna bağlı olarak kalsiyum yükselir. Bu durum tüm sistemleri olumsuz etkiler. En kolay teşhis yolu kanda kalsiyuma bakılmasıdır. Hiperkalsemi dediğimiz kalsiyum seviyesinin yükselmesi ve parathormonun da yüksek bulunması tanıda önemlidir.

Tanı Yöntemleri

Paratiroid bezleri her insanda yüzde seksen ila seksen beş oranında dört tanedir. Bu bezlerden birinin veya daha fazlasının hastalanmasını görüntüleme yöntemleriyle ortaya koyabiliriz. Bunların başında paratiroid sintigrafisi gelir. Ayrıca ultrason ile de teyit edilir.

Kemik Sistemi Üzerine Etkileri

Paratiroid bezlerinden aşırı miktarda parathormon salgılanması kalsiyumu yükseltir. Bu yükselme kemiklerden kalsiyum çekilmesi ile olur. Bu nedenle kemik sisteminde osteopeni dediğimiz kalsiyum azalmasına ve osteoporoz gelişimine neden olabilir.

Tedavi Yöntemleri

Primer hiperparatiroidizmin tedavi yöntemi cerrahidir. Yani hastalıklı bez ameliyatta çıkarılır. Ancak kalp rahatsızlığı olan ve ameliyat alamayacak derecede riskli hastalarda kalsiyumu düşürmek için çeşitli medikal tedaviler uygulanabilir. Fakat bu tedaviler çok etkili değildir.

Kalsiyum değerlerinin yükselmesi, parathormonun artması ve hastalıklı bezin sintigrafi ile ve ultrasonla tespit edilmesi sonucunda yapılacak işlem cerrahi olarak bu bezin çıkarılmasıdır.

Ameliyat Öncesi ve Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Primer hiperparatiroidisi olan ve ameliyat olmamış hastaların mutlaka kalsiyumlu gıdalardan kaçınması gerekir. D vitamini almamalıdırlar. Çünkü bu durum kalsiyumun daha da yükselmesine ve hiperkalsemi krizine yol açabilir.

Ancak ameliyat olmuş hastalar rahatlıkla kalsiyum kullanabilirler. Aralıklı kontrollerle parathormon ve kalsiyum düzeyleri takip edilerek sürecin düzgün ilerleyip ilerlemediği değerlendirilir.