Zehirli Guatr
Zehirli Guatr Nedir?
Zehirli guatr (hipertiroidi), tiroit bezinin gereğinden fazla hormon üretmesi sonucu kandaki tiroit hormonlarının yükselmesiyle ortaya çıkan klinik tablodur. Tiroit bezinin kendi dokusuna bağlı aşırı çalışması veya nodüller aracılığıyla fazla hormon salgılaması sonucu gelişir.
Klinik Belirtiler Nelerdir?
Kanda tiroit hormonlarının yükselmesi tüm sistemlerde hızlanmaya yol açar. En sık kardiyovasküler sistem etkilenir; çarpıntı, terleme ve sıcak basması görülür. Sinirlilik, asabiyet, ani öfke patlamaları ortaya çıkabilir. Bağırsak hareketleri hızlanarak ishal (diyare) görülebilir. Uzun süreli ve kontrolsüz vakalarda kemik erimesi (osteoporoz) gelişebilir.
Tanı Nasıl Konur?
Tanıda öncelikle kan testleri yapılır. Serbest T3, serbest T4 ve TSH düzeylerine bakılır. Ayrıca tiroit reseptör antikorları ve otoimmün tiroit hastalıklarına yönelik antikor testleri değerlendirilir. Sintigrafi ile bezin tamamının mı yoksa tek bir nodülün mü aşırı çalıştığı belirlenir. Ultrasonografide ise artmış kanlanma ve yapısal değişiklikler incelenir.
Zehirli Guatrın Tipleri
En sık üç tip görülür:
- Tek bir sıcak nodüle bağlı toksik adenom,
- Birden fazla nodülün hormon ürettiği toksik multinodüler guatr,
- Tiroit bezinin tamamının yaygın olarak aşırı çalıştığı Graves hastalığı.
Bunların dışında tiroiditler (tiroit bezinin mikrobik olmayan iltihapları), Hashimoto tiroiditi veya aşırı iyot maruziyeti de geçici hipertiroidiye yol açabilir.
Tedavi Seçenekleri
İlk basamak her zaman ilaç tedavisidir. Amaç, kandaki tiroit hormon düzeyini düşürerek hastayı ötiroit (normal hormon düzeyi) hale getirmektir. İlaç tedavisine yanıt alınamazsa veya hastalık tekrarlarsa radyoaktif iyot (atom tedavisi) ya da cerrahi seçenek gündeme gelir. Hamilelerde, çocuklarda, gebelik planlayanlarda veya büyük guatrı olan ve kanser şüphesi taşıyan nodülü bulunan hastalarda cerrahi tercih edilir.
